اکسیژن محلول در آب

زمان مورد نیاز برای مطالعه: 4 دقیقه

اکسیژن محلول در آب

اکسیژن محلول در آب به طور طبیعی وجود دارد که منجر به گوارا و خوش طعم شدن آن می شود به همین دلیل میزان آن در آب های سطحی دارای اهمیت است. تمام موجودات زنده برای انجام متابولیسم و تهیه انرژی جهت رشد و تولید مثل نیاز به اکسیژن به اشکال متفاوت دارند. تمام گازهای موجود در هوا به مقدارهای مختلف در آب محلول هستند. نیتروژن و اکسیژن به دلیل حلالیت کم در آب مورد توجه می باشند، زیرا با آب فعل و انفعال شیمیایی انجام نداده و حلالیت آن ها مستقیماً به فشار جزئی آن ها بستگی دارد.

حلالیت اکسیژن محلول در آب

اکسیژن از گازهایی است که با آب واکنش نمی دهد. بنابراین میزان انحلال آن تابعی از قانون هنری است.بالواقع انحلال اکسیژن در آب تابع فشار جزیی آن است. بیشترین میزان انحلال آن در کنار دریا و کمترین آن در ارتفاعات است. همچنین انحلال گاز اکسیژن  در آب تابعی از دماست و با افزایش دما میزان انحلال اکسیژن در آب کاهش می یابد. به طور مثال مقدار حلالیت اکسیژن اتمسفر در آب نسبتا خالص از 6.14 میلیگرم در لیتر در صفر درجه سانتیگراد تا 7 میلی گرم در لیتر در 35 درجه سانتیگراد تحت فشار 1 اتمسفر متفاوت است.

کمبود حلالیت اکسیژن در آب یکی از فاکتورهای اصلی است که ظرفیت تصفیه طبیعی آب را کاهش می دهد. چون در شرایطی  که اکسیژن کم است باکتری های هوازی قادر به زنده ماندن و انجام عمل تصفیه نخواهند بود. لذا تصفیه فاضلاب ها قبل از ورود به رودخانه ها ضروری می گردد. در غیر این صورت میزان مواد آلی وارد شده به رودخانه ها در اثر  تخلیه فاضلاب به آنها  بیش از حد شده و به دنبال آن به دلیل انجام عمل تصفیه توسط باکتری های هوازی میزان اکسیژن محلول رودخانه بسیار پایین آمده تا جایی که برای حیات آبزیان مناسب نخواهد بود.

اهمیت اکسیژن محلول در آب

اکسیژن محلول در خورندگی آب

اکسیژن محلول در آب یکی از دلایل اصلی خاصیت خورندگی آب می باشد، آهن و اکسیژن در تماس با آب ، تشکیل قطب‌های کاتد و آند را می‌دهند. آهن به عنوان آند عمل کرده ، به هیدروکسید فرو و سپس به هیدروکسید فریک و بعد از آن به اکسید آهن تبدیل می‌شود. با توجه به مشکلات متعددی که وجود اکسیژن در آبهای صنعتی (بویژه در آب جوشاورها) ایجاد می‌کند، حذف آن از آبهایی که استفاده صنعتی دارند، لازم است.

حذف اکسیژن محلول از آب

حذف از آب را معمولاً تجزیه هوازدایی می‌نامند که به روش فیزیکی و شیمیایی انجام می‌گیرد. در روش فیزیکی از دستگاه خاصی استفاده می‌شود که با استفاده از جریان متضاد آب و بخار داغ ، اکسیژن را از آب خارج می‌کند. پس از هوازدایی به روش فیزیکی برای تکمیل عملیات از روش شیمیایی استفاده می‌شود که به سه صورت انجام می‌گیرد:

  • اضافه کردن سولفیت سدیم (با جذب اکسیژن به سولفات سدیم تبدیل می‌گردد)
  • اضافه کردن هیدرازین
  • استفاده از گاز در محیط قلیایی

روش های اندازه گیری اکسیژن محلول

 

1-روش استفاده از الکترود غشایی

روش يدومتري يك شيوه حجم سنجي براساس خاصيت اكسيدكنندگي Doاست. درصورتيكه الكترودهاي غشايي عملشان مبتني بر ميزان نفوذ اكسيژن مولوكلي از غشا مورد استفاده مي باشد. انتخاب روش كار بستگي به عوامل مداخله گر دقت و صحت مورد نظر و در بعضي مواقع سهولت و ديگر مقتضيات دارد.

عوامل مداخله کننده

در اندازه گیری میزان DO عواملی وجود دارند که می توانند در نتیجه ی کلی واکنش تاثیر منفی بگذارند.این عوامل شامل املاح آهن،مواد آلی،مواد معلق،دی اکسید سولفور،کلر باقی مانده،کروم،سیاناید می باشد. به ظور مثال اگر نمونه مورد نظر حاوی املاح آهن باشد این مواد منجر به اکسایش یون ید و تبدیل آن به ید آزاد شده و از آنجا که در این روش  میزان ید آزاد محلول برابر با اکسیژن محلول آن می باشد مقدار به دست آمده برای DO حقیقی نیست .بنابراین در صورتی که مقادیر بالایی از این مواد در نمونه وجود داشته باشد باید قبل از آزمایش از نمونه حذف شوند تا در نتیجه مشکلی به وجود نیاورند.

روش وینکلر(یدومتری)

در اين روش اكسيژن محلول در آب با نمك منگنز موجود توليد اكسيد منگنز مينمايد.اين جسم در اثر هيدروكلريك اسيد توليد اكسيژن نموده که اكسيژن حاصل باعث آزادشدن يد از (KI) شده و (I2) آزادشده را توسط هيپوسولفيت سديم 0.01 Nدرمجاورت چسب نشاسته اندازه گيري مي نمائيم.

مواد لازم :

  1. محلول سود و يدورپتاسيم: 15گرم يدور پتاسيم و40 گرم سود خالص را در مقداركمي آب حل كرده و سپس با آب مقطر به حجمml 10مي رسانيم.
  2. 50گرم كلرورمنگنز را در مقداري آب مقطر حل كرده حجم ان را بهml 100 مي رسانيم .
  3. اسيد كلريدريك خالص
  4. محلول هيپوسولفيت سديمN 0.01

روش آزمايش:

ظرف مخصوص درب سمباده اي به حجم 250میلی لیتری را از آب مورد نظر پر مينمائيم. (بايستي آب بوسيله يك لوله پلاستيكي مدتي در ظرف جريان داشته باشد و در اين مدت ظرف نمونه گيري بايستي كاملا عاري از حباب هوا باشد)درجه حرارت آب قبل از ورود به ظرف نمونه گيري بايستي از 22درجه سانتيگراد بيشتر نباشد. ابتدا 2 میلی لیتر از مخلوط سود و يدور پتاسيم به آب مورد نظر اضافه ميكنيم. سپس 1میلی لیترمحلول كلرورمنگنز مي افزاييم و خوب بهم مي زنيم بعد از چند دقيقه كه رسوب هيدروكسيد منگنز حاصل شد بوسيله يك پی پت 2.5 الی 5 میلی لیتریHCLغليظ وارد ظرف نموده مخلوط را خوب بهم ميزنيم و محلول حاصل را توسط هيپوسولفيتN 0.01 در مجاورت چسب نشاسته تا بيرنگ شدن محلول تيتر ميكنيم. اکسیژن محلول موجود بر حسب مییلی گرم در لیتر بیان می شود.و با میزان کل میلی لیتر از محلول هیپوسولفیتN  01/. نرمال برابر است.

 

2- روش الکترود غشایی

روش الکترود غشایی  توسط دفترچه راهنمای هر دستگاه اندازه گیری می شود. در شکل زیر تصویر دستگاه اندازه گیری اکسیژن محلول دیده می شود.

 

مقالات پیشنهادی

آب آشامیدنی سالم و فاضلاب :

آب آشامیدنی سالم و فاضلاب : آب آشامیدنی سالم ، هم به لحاظ مدیریت منابع آب قابل دسترس، و هم به لحاظ دستیابی به آب آشامیدنی و بهداشت  جامعه جهانی، یک چالش جهانی را براي قرن 21ایجاد میکند. در سال 2000 سازمان ملل تشخیص داد  که دستیابی به آب یک حق ضروري بشر بشمار میرود، […]

تست های آب

تست های آب تست های آب در کل شامل آزمایش یک سری پارامترهای فیزیکی، شیمیایی، فلزات سنگین، میکروبی، بیولوژیکی آب است. دسترسی به آب سالم بخصوص در شهرهای بزرگی مثل تهران که مصرف روزانه بالایی دارند یک نعمت است. عدم وجود آب سالم نارضایتی مردم را در پی خواهد داشت علاوه برآن سلامتی و رفاه […]

آزمایش فسفات آب در آزمایشگاه آبرام

روش اندازه‌گیری فسفات در آب

روش اندازه‌گیری فسفات در آب فسفات بر حسب PO43- بیان می‌گردد. این ترکیب در محیط اسیدی قوی با آمونیوم مولبیدات کمپلکس زرد رنگ به فرمول H7P(Mo2O7) ایجاد می‌کند که شدت رنگ ایجاد شده بستگی به میزان فسفات دارد. در زیر به مزاحمت‌ها و نحوه حذف آن‌ها، مواد و محلول‌های مورد استفاده مورد نیاز و روش […]

اندازه گیری cod با اسپکتروفتومتر

اندازه گیری cod با اسپکتروفتومتر  : برای اندازه گیری cod با اسپکتروفتومتر که یکی از روش های اندازه گیری میزان اکسیژن مورد نیاز شیمیایی می باشد ، به مواد و تجهیزات و و پروسه های زیر نیاز دارد :  ۵ میلی لیتر از نمونه مورد نظر را که بر حسب اینکه نمونه فاضلاب یا پساب چه صنایعی […]

آزمایش بیولوژی آب

آزمایش بیولوژی آب آزمایش بیولوژی آب بمنظور تشخیص ساختار توده بیولوژیکی موجود در منابع آب دریاها ، منایع ذخیره آب آشامیدنی ، آب های سطحی و دریا ها مورد استفاده قرار می گیرد. این آزمون ها شامل شمارش و اندازه گیری فیتوپلانکتون ها و زئوپلانکتون ها می باشد.  پلانکتون ها به موجودات زنده ی ریز […]

ترکیبات pcb

ترکیبات pcb ترکیبات pcb ، در واقع همان ترکیبــات بـــی فنیـــل چنـــد کلـــره (poly chlorinated biphenyls-PCBs) می باشند. دســــته اي از مــــواد شیمیایی آلی بوده و جزءآلاینده هاي شغلی و زیست محیطی بـسیار خطرنـاك محــسوب مـیگردنـد. ایـن ترکیبــات چــالشهــاي شــغلی و زیــست محیطــی عمــده اي را ایجــاد نموده اند.ترکیبات pcb جزء ترکیبات آروماتیـک بـا مشخـــصات مـــشابه ترکیبـــات dichloro diphenyl trichloroethane-DDT هستند. […]

تغییرات کیفی آب مخازن

تغییرات کیفی آب مخازن سد وضعيت تغییرات کیفی آب مخازن که به صورت افقي و عمودي بر كيفيت آب تاثیر گذاشته و به ميزان و نحوه اختلاط عمودي و افقي آب مخزن و بهره برداري آن دارد كه خود به عواملي از جمله باد، شكل مخزن ، تعداد و نحوه ورودي ها و كيفيت آب آنها […]

روش صافي غشايي آزمايشات ميكروبي آب

روش صافي غشايي آزمايشات ميكروبي آب : روش صافي غشايي آزمايشات ميكروبي آب ،روشها و فنون مورد نياز براي آزمـايش تعيـين مجمـوع كليفـرمهـا و كليفـرمهـاي مـدفوعي اساسـا مشـابه اسـت. استثنائاتي در انتخاب محيط كشت، انكوباتور، دماي انكوباسيون، ميزان ماكزيمم كلنيهاي رشد يافته بر روي صافي، زمان مجاز قبل از قرائت كلونيها و اختلاف در رنگ […]

سختي آب

سختي آب به بخشي از مواد و فلزات محلول در آب گويند که ماهيت رسوبي دارند واز ترکیبات آهن، منگنز، استرانسيم، آلومينيوم و به خصوص کلسيم و منيزيم بوجود مي آيند که 4 مواد اول داراي نسبت بسيار کمتری در آب مي باشند. بنابراين براي تمام مقاصد عملي مي توان سختي آب را برابر با مجموع يونهاي کلسيم و منيزيم دانست. البته در آبهاي طبيعي […]

روش اندازه‌گیری روی در آب

روش اندازه‌گیری روی در آب یکی از روش‌های اندازه‌گیری روی در آب روش نورسنجی می‌باشد که در زیر این روش به طور کامل توضیح داده می‌شود. روش نورسنجی با استفاده از معرف دی‌تیزون (5و 1 دی فینل تیوکاربازون): روش فوق جهت اندازه‌گیری کمی یون‌های روی در غلظت‌های کمتر از 20 میلی‌گرم بر لیتر مناسب می‌باشند. […]

نظرات کاربران

ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • مجموع دیدگاهها: 0
  • در انتظار بررسی: 0
  • انتشار یافته: 0

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.

سوالی دارید؟ منتظر تماس شما هستیم

برای دریافت مشاورۀ رایگان، همین حالا با کارشناسان ما تماس بگیرید