نسبت جذب سدیم SAR

زمان مورد نیاز برای مطالعه: 4 دقیقه

نسبت جذب سدیم SAR

نسبت جذب سدیم (SAR) یا Sodium Adsorption Ratio بعنوان یک شاخص موثر در ارزیابی خطر بالقوه سدیم در محلول در حال تعادل با فاز جامد خاك می باشد. گرچه از شاخص ها دیگري مانند؛ نسبت سدیم تبادلی (ESP) یا Exchangeable Sodium Percentage و درصد سدیم تبادلی (ESR) یا exchangeable sodium ratio نیز براي ارزیابی وضعیت سدیم در خاك استفاده می شود.

نسبت جذب سدیم یک شاخص تاثیر گذار در تعیین کیفیت خاک و آب کشاورزی است.

 

نسبت مقدار سدیم به مقدار کاتیون­ ها در آب کشاورزی می ­تواند بررشد گیاهان موثر باشد. تاثیرات مستقیم آن به دلیل انباشت آن درگیاه است. دراثر عبور آب با غلظت سدیم ppm  120 از خاک،  آثار خسارت روی گیاه ظاهر می­ شود. یون سدیم به طور معمول در ریشه و بخش­ های پایین درختان مجتمع می نمایند و پس از سخت نمودن این بخش ها آزاد می­ گردد و پس از رسیدن به برگ­ ها موجب سوختگی آن ها می­ شود.

تاثیر غیر مستقیم سدیم روی گیاه مشتمل بر عدم وجود توازن در تغذیه و بروز خرابی فیزیکی خاک می ­شود. تاثیر تغذیه ­ای سدیم به غلظت یون­ های سدیم، کلسیم و منیزیم در محلول خاک بستگی دارد. در خاک ­های سدیمی که غلظت نمک­ های محلول کمتر است غلظت­ های کم کلسیم و منیزیم موجب کاهش رشد می­ شوند و به دلیل تنظیم جذب سدیم ازتجمع فراوان سدیم به عنوان سم جلوگیری می­ کنند .

فرمول برای محاسبه نسبت جذب سدیم (SAR) یا Sodium Adsorption Ratio به شرح زیر می باشد.

نسبت جذب سدیم

که در فرمول بالا غلظت های کلسیم ، منیزیوم ، و سدیم برحسب میلی اکی والان گرم بر لیتر می باشد.

هرگاه. SAR ­ آب آبیاری کوچکتر از 30 باشد  PSE (Equilibrium Sodium Percent)تقریبا مساوی می­ گردد.

 

علایم مسمومیت به دلیل سدیم ابتدا در برگ ­های مسن­تر مشاهده می­ گردد زیرا برای ایجاد مسمومیت یه زمان نیاز است .سمیت ناشی از سدیم را می توان به وسیله تجزیه شیمیایی بافت برگ و مقایسه میزان سدیم موجود در برگ آسیب دیده و برگ سالم مورد توجه قرار داد. در بسیاری از درختان هرگاه سدیم موجود در بافت برگ از 0.25 تا 0.5  در صد وزن خشک تجاوز کند سمیت نمایان می ­گردد.نسبت جذب سدیم (SAR) امکان لخته سازی یا پراکندگی در خاک رس را نشان می دهد. یون های سدیم و پتاسیم، پراکندگی ذرات رس را تسهیل می کنند در حالیکه کلسیم و منیزیم باعث انقباض آنها می شوند.

تفسیر مقدار SAR

رفتار سازه های خاک رس بر ساختار خاک تاثیر می گذارد. نفوذپذیری خاک را تحت تاثیر قرار می دهد که به طور مستقیم به میزان نفوذ آب بستگی دارد. نکته مهم این است که دقیقا بدانیم که غلظت و طبیعت کاتیون های که در آن ها لخته سازی تشکیل می شود. اگر چه نسبت جذب سدیم (SAR) فقط یک عامل در تعیین مناسب بودن آب برای آبیاری است. به طور کلی می توان گفت که، هرچه نسبت جذب سدیم بالاتر باشد، آن آب کمتر مناسب برای آبیاری است. آبیاری با استفاده از آب با نسبت جذب سدیم بالا، نیاز به اصلاح خاک را در درازمدت ایجاد می کند.

اگر آب آبیاری با SAR بالا به مدت چندین سال به خاک اعمال شود. سدیم در آب می تواند کلسیم و منیزیم را در خاک جایگزین کند. این امر موجب کاهش توانایی خاک برای تشکیل دانه های پایدار و از دست دادن ساختار خاک می شود. این کار همچنین منجر به کاهش نفوذ پذیری خاک به آب می شود که منجر به مشکلات تولید محصول می شود.خاک های شنی مشکل کمتری دارند. اما اگر SAR بیشتر از 9 باشد قطعا خاک مناسب کشاورزی نمی باشد. هنگامی که SAR کمتر از 3 باشد، مشکلی وجود نخواهد داشت.

مفهوم SAR فقط اثرات سدیم را بر پایداری خاک را معرفی می کند.با این حال، غلظت پتاسیم و منیزیوم بالا نیز تاثیر منفی بر نفوذپذیری خاک داشته باشد. اثر پتاسیم را می توان با استفاده از نسبت جذب پتاسیم (PAR) اندازه گیری کرد. 

برای در نظر گرفتن همزمان همه کاتیون های مهم موجود در آب، یک پارامتر کیفیت آب آبیاری جدید تعریف شده است:

  • نسبت کاتیونیتی (CROSS) یا the cation ratio of structural stability 
  • تعمیم SAR یا a generalization of SAR

 

نسبت جذب سدیم SAR

 

تاثیر غلظت کربنات و بی­کربنات نسبت جذب سدیم SAR

یکی از موارد مهم موثر بر S.A.R. خاک تغییرات غلظت کلسیم و منیزیم در اثر رسوب یا انحلال املاح کربناتی و بی­کربناتی می باشد و در آب­ هایی که مقدار نسبتا زیادی یون­ های بی­کربنات موجود است تمایل زیادی به از دست دادن کربن دی اکسید و تبدیل بی­کربنات به کربنات می ­باشد که در این صورت رسوب یون های کلسیم و منیزیم زیاد می ­گردد. این عمل موجب افزایش S.A.R.  محلول خاک و سپس بالا رفتن E.S.P. خاک می ­گردد.

 

 

مقالات پیشنهادی

انعقاد – لخته سازی – ته نشینی در تصفیه آب

انعقاد – لخته سازی – ته نشینی در تصفیه آب در واقع در انعقاد آب توسط منعقد کننده هایی مانند نمک های آهن و آلومینیوم و بعضی مواقع کمک منعقد کننده ها از جمله سیلیکای فعال، بنتونبت، پلی الکترولیت ها و نشاسته ناپایدار شده و ذرات کلوئیدی از جمله کلوئیدهای معدنی، سلول های میکروبی و […]

کیفیت پساب تصفیه خانه فاضلاب

کیفیت پساب تصفیه خانه فاضلاب به منظور اطمينان از كاركرد مناسب و مداوم کیفیت پساب تصفیه خانه فاضلاب ، لازم است كه اندازه گيري هايي به طور پيوسته يا تناوبي از آن به عمل آيد. برخي از اندازه گيري ها، جهت كنترل عمليات و برخي ديگر جهت اطمينان از كاركرد مناسب سامانه و کیفیت پساب تصفیه […]

آبیاری با فاضلاب

آبیاری با فاضلاب آبیاری با فاضلاب به دلیل عوارض سنگینی که در محصولات کشاورزی و همچنین برای آبزیان و … دارد شدیدا توسط استاندارد های سازمان ملی استاندارد منع شده است. با توجه به تاثير غلظت آهن، منگنز و مواد معلق و همچنين تعـداد بـاكتري در گرفتگـي قطـره چكـان هـا که برای آۤبیاری استفاده می شود […]

استاندارد پساب خروجی فاضلاب برای کشاورزی

استاندارد پساب خروجی فاضلاب برای کشاورزی استاندارد پساب خروجی فاضلاب برای کشاورزی ، بر اساس استانداردهای تدوین شده توسط سازمان حفاظت محیط زیست ایران به شرح زیر می باشد. البته پارامتر های که برای خروجی سیستم تصفیه فاضلاب واحد صنعتی از سوی سامان حفاظت محیط زیست در نظر گرفته می شود بستگی نوع فعالیت واحد […]

ترکیبات آلی آب

ترکیبات آلی آب ترکیبات آلی آب که همواره باید تخمینی از میزان زائدات آن داشت شامل BOD و COD و TOC و TOD(کل اکسیزن مورد نیاز) می باشد. در تفسیر میزان وجود این زائدات در نمونه های آب تصفیه شده و پساب باید احتیاط های لازم را در تفسیر نتایج آزمایشات  و همبستگی نتایج یک […]

اندازه گیری ازت آلی

اندازه گیری ازت آلی اندازه گیری ازت آلی که با روش کجلدال انجام می شود بمنظور شاخصی برای آلودگی آب ها به کار می رود چرا که مواد تقریبی پروتئینی موجود در آب را می توان با اندازه گیری ازت آلبومینوئیدی یا ازت آلی تعیین کرد. ترکیبات ازته مانند آمینو اسید ها ، پلی پیتید […]

توتال کلی فرم

توتال کلی فرم توتال کلی فرم یکی از پارامتر های ميكروبي آب آشاميدني است. در واقع گروهی از باکتریهای خانواده انتروباکتریاسه که هوازی یا بی هوازی اختیاری بوده. قادرند در 37-32درجه سانتی گراد به مدت 44ساعت لاکتوز را تخمیر و تولید اسید و گاز نمایند. جنس های اشرشیا – سیتروباکتر- انتروباکتر – کلبسیلا از این دسته […]

تشکیل تری هالومتان

تشکیل تری هالومتان تشکیل تری هالومتان با کلرزنی مواد آلی طبیعی(NOM) تشکیل و اغلب به عنوان مواد آلی اولیه با کلر آزاد باقی مانده شناخته می شود. مواد آلی اولیه در حالت کلی دارای اسید هیومیک و فولیک اسید هستند. کلرآمین ها نیز قادر تولید تری هالو متان (THM) هستند ولی مقدار آنها به اندازه […]

نحوه برداشت نمونه از رودخانه‌ها و جریان‌های سطحی

نحوه برداشت نمونه از رودخانه‌ها و جریان‌های سطحی نمونه برداشت شده از رودخانه یا جریان باید نمایندۀ مناسبی از نقطه و آنالیز مورد نظر باشد. چنانچه فرایند اختلاط در آبراه یا جریان به خوبی صورت گرفته باشد، برداشت یک نمونه می‌تواند نمایندۀ مناسبی از آن مقطع از جریان باشد. فرایند اختلاط در یک جریان با […]

آزمایش شناسایی فنول ها

آزمایش شناسایی فنول ها آزمایش شناسایی فنول ها ، با دستگاه کروماتوگرافی گازی (gc) با دتکتور fid یا ecd قابل اندازه گیری است. آزمایش شناسایی فنول ها بستگی به ترکیبات مورد نظر هم دارد. به این معنا که ما بدانیم که کدام دسته از ترکیبات را جستجو می کنیم. همانطور که در اندازه گیری ترکیبات فنولی […]

نظرات کاربران

ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • مجموع دیدگاهها: 3
  • در انتظار بررسی: 0
  • انتشار یافته: 2

محمد باقر گفت:

مقاله در باره نسبت جذب سودیم

developer گفت:

بله از سایت می تونید دانلود کنید.

سوالی دارید؟ منتظر تماس شما هستیم

برای دریافت مشاورۀ رایگان، همین حالا با کارشناسان ما تماس بگیرید