نسبت جذب سدیم SAR

زمان مورد نیاز برای مطالعه: 4 دقیقه

نسبت جذب سدیم SAR

نسبت جذب سدیم (SAR) یا Sodium Adsorption Ratio بعنوان یک شاخص موثر در ارزیابی خطر بالقوه سدیم در محلول در حال تعادل با فاز جامد خاك می باشد. گرچه از شاخص ها دیگري مانند؛ نسبت سدیم تبادلی (ESP) یا Exchangeable Sodium Percentage و درصد سدیم تبادلی (ESR) یا exchangeable sodium ratio نیز براي ارزیابی وضعیت سدیم در خاك استفاده می شود.

نسبت جذب سدیم یک شاخص تاثیر گذار در تعیین کیفیت خاک و آب کشاورزی است.

 

نسبت مقدار سدیم به مقدار کاتیون­ ها در آب کشاورزی می ­تواند بررشد گیاهان موثر باشد. تاثیرات مستقیم آن به دلیل انباشت آن درگیاه است. دراثر عبور آب با غلظت سدیم ppm  120 از خاک،  آثار خسارت روی گیاه ظاهر می­ شود. یون سدیم به طور معمول در ریشه و بخش­ های پایین درختان مجتمع می نمایند و پس از سخت نمودن این بخش ها آزاد می­ گردد و پس از رسیدن به برگ­ ها موجب سوختگی آن ها می­ شود.

تاثیر غیر مستقیم سدیم روی گیاه مشتمل بر عدم وجود توازن در تغذیه و بروز خرابی فیزیکی خاک می ­شود. تاثیر تغذیه ­ای سدیم به غلظت یون­ های سدیم، کلسیم و منیزیم در محلول خاک بستگی دارد. در خاک ­های سدیمی که غلظت نمک­ های محلول کمتر است غلظت­ های کم کلسیم و منیزیم موجب کاهش رشد می­ شوند و به دلیل تنظیم جذب سدیم ازتجمع فراوان سدیم به عنوان سم جلوگیری می­ کنند .

فرمول برای محاسبه نسبت جذب سدیم (SAR) یا Sodium Adsorption Ratio به شرح زیر می باشد.

نسبت جذب سدیم

که در فرمول بالا غلظت های کلسیم ، منیزیوم ، و سدیم برحسب میلی اکی والان گرم بر لیتر می باشد.

هرگاه. SAR ­ آب آبیاری کوچکتر از 30 باشد  PSE (Equilibrium Sodium Percent)تقریبا مساوی می­ گردد.

 

علایم مسمومیت به دلیل سدیم ابتدا در برگ ­های مسن­تر مشاهده می­ گردد زیرا برای ایجاد مسمومیت یه زمان نیاز است .سمیت ناشی از سدیم را می توان به وسیله تجزیه شیمیایی بافت برگ و مقایسه میزان سدیم موجود در برگ آسیب دیده و برگ سالم مورد توجه قرار داد. در بسیاری از درختان هرگاه سدیم موجود در بافت برگ از 0.25 تا 0.5  در صد وزن خشک تجاوز کند سمیت نمایان می ­گردد.نسبت جذب سدیم (SAR) امکان لخته سازی یا پراکندگی در خاک رس را نشان می دهد. یون های سدیم و پتاسیم، پراکندگی ذرات رس را تسهیل می کنند در حالیکه کلسیم و منیزیم باعث انقباض آنها می شوند.

تفسیر مقدار SAR

رفتار سازه های خاک رس بر ساختار خاک تاثیر می گذارد. نفوذپذیری خاک را تحت تاثیر قرار می دهد که به طور مستقیم به میزان نفوذ آب بستگی دارد. نکته مهم این است که دقیقا بدانیم که غلظت و طبیعت کاتیون های که در آن ها لخته سازی تشکیل می شود. اگر چه نسبت جذب سدیم (SAR) فقط یک عامل در تعیین مناسب بودن آب برای آبیاری است. به طور کلی می توان گفت که، هرچه نسبت جذب سدیم بالاتر باشد، آن آب کمتر مناسب برای آبیاری است. آبیاری با استفاده از آب با نسبت جذب سدیم بالا، نیاز به اصلاح خاک را در درازمدت ایجاد می کند.

اگر آب آبیاری با SAR بالا به مدت چندین سال به خاک اعمال شود. سدیم در آب می تواند کلسیم و منیزیم را در خاک جایگزین کند. این امر موجب کاهش توانایی خاک برای تشکیل دانه های پایدار و از دست دادن ساختار خاک می شود. این کار همچنین منجر به کاهش نفوذ پذیری خاک به آب می شود که منجر به مشکلات تولید محصول می شود.خاک های شنی مشکل کمتری دارند. اما اگر SAR بیشتر از 9 باشد قطعا خاک مناسب کشاورزی نمی باشد. هنگامی که SAR کمتر از 3 باشد، مشکلی وجود نخواهد داشت.

مفهوم SAR فقط اثرات سدیم را بر پایداری خاک را معرفی می کند.با این حال، غلظت پتاسیم و منیزیوم بالا نیز تاثیر منفی بر نفوذپذیری خاک داشته باشد. اثر پتاسیم را می توان با استفاده از نسبت جذب پتاسیم (PAR) اندازه گیری کرد. 

برای در نظر گرفتن همزمان همه کاتیون های مهم موجود در آب، یک پارامتر کیفیت آب آبیاری جدید تعریف شده است:

  • نسبت کاتیونیتی (CROSS) یا the cation ratio of structural stability 
  • تعمیم SAR یا a generalization of SAR

 

نسبت جذب سدیم SAR

 

تاثیر غلظت کربنات و بی­کربنات نسبت جذب سدیم SAR

یکی از موارد مهم موثر بر S.A.R. خاک تغییرات غلظت کلسیم و منیزیم در اثر رسوب یا انحلال املاح کربناتی و بی­کربناتی می باشد و در آب­ هایی که مقدار نسبتا زیادی یون­ های بی­کربنات موجود است تمایل زیادی به از دست دادن کربن دی اکسید و تبدیل بی­کربنات به کربنات می ­باشد که در این صورت رسوب یون های کلسیم و منیزیم زیاد می ­گردد. این عمل موجب افزایش S.A.R.  محلول خاک و سپس بالا رفتن E.S.P. خاک می ­گردد.

 

 

مقالات پیشنهادی

فلزات سنگین آب

فلزات سنگین آب : فلزات سنگین آب با روشهاي مختلفي مانند روشهاي کالريمتري،پلاروگرافي و روش جذب اتمي قابل اندازه گیری می باشند. روش جذب اتمي معمولا در محدوده غلظت ١ میکرو گرم بر ليتر کاربرد دارد. در روش جذب اتمي نمونه هاي داراي ذرات ، مواد آلي ، فلزات با باندهاي آلي وغير آلي و يا فلزات محلول […]

پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب

پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب ، به طور کلی شامل آن دسته از پارامتر هایی می باشد که باید در حد استاندارد بوده که برای شرب عارضه ای ایجاد نکنند. به طور کلی می توان این پارامتر ها را به تفکیک مواد شیمیایی معدنی ، مواد شیمیایی معدنی سمی ، […]

پایش کیفیت آب

پایش کیفیت آب با پایش کیفیت آب و مقايسه شاخص هاي كيفيت آب با استانداردها، كيفيت آب براي كاربري هاي مختلف سنجيده مي شود. با تداوم پايش و ارزيابي كيفي، روند تغييرات زماني در كيفيت آب، غلظت و بار آلاينده هاي بالقوه آب ها مشخص مي گردد. هدف از پایش کیفیت آب ،جمع آوري اطلاعات حياتي […]

پارامترهای آزمایش آب

پارامترهای آزمایش آب

پارامترهای آزمایش آب پارامترهای آزمایش آب شامل پارامترهای میکروبی، فیزیکی – شیمیایی و فلزات سنگین می باشد. این پارامترها بر حسب مشکلات ظاهری و کیفی مشاهده شده در آب و همین طور تأثیری که روی بدن، تاسیسات و یا سایر موارد دارد و در واقع مشکلاتی که ایجاد می کند، انتخاب می شوند. به علاوه […]

نمونه برداری از رسوبات دریا

نمونه برداری از رسوبات دریا

نمونه برداری از رسوبات دریا برای نمونه برداری از رسوبات دریا، تهیه طرح مناسب و بررسی شده برای نمونه برداری ، یکی از مهمترین مراحل مطا لعات پایش وارزیابی است . برنامه نمونه برداری از رسوبات دریا بر اساس تحقیق با اهداف مجزا و داده های خاص اهداف کیفی تهیه شده ، طراحی می شود .عواملی که راه […]

تجزیه بی هوازی

تجزیه بی هوازی تجزیه بی هوازی شامل جدا کردن باکتری های بی هوازی مولد اسپور  مانند گونه های (clostridium) از نمونه های منبع آنها است. بیشتر باکتری های بی هوازی اجباری مولد اسپور به جنس کلاستریدیوم تعلق دارد بر حسب گونه بوتانل ،اسید بوتیریک، استون،اسیداستیک و ایزوپروپانل ممکن است توسط این باکتری ها تشکیل شود. […]

آزمایش TDS آب

آزمایش TDS آب : در آزمایش tds آب، مواد جامدی را که از صافی با قطر منافذ کمتر از 0.2 میکرومتر عبور کند، کل مواد جامد محلول (TDS) می نامند. مواد جامد محلول، عمدتاً مواد معدنی هستند. آبی را که TDS آن زیاد باشد، آب کانی دار می نامند. غلظت کل مواد جامد محلول آب […]

روش کار با دستگاه کدورت سنج

روش کار با دستگاه کدورت سنج : برای تعیین روش کار با دستگاه کدورت سنج باید مفهوم کدورت را روشن تر  ساخت. در واقع ذرات خاک رس، شن ، ذرات مواد معدنی، ذرات مواد آلی و پلانکتونها وساير ارگانهای ذره بينی که به صورت معلق در آب وجود دارند و مانع عبور نور از آب […]

ترکیبات شیمیایی آب

ترکیبات شیمیایی آب ترکیبات شیمیایی آب شامل یون های سولفات، کلراید، نیترات، نیتریت، آمونیاک،فسفات و… و فلزات سنگینی همچون آهن، کروم، مس، منگنر، روی و … می باشد.  آب در طبيعت بصورت خالص يافـت نمـيگـردد. بلكـه همواره مقاديري املاح، مـواد معلـق و گازهـاي محلـول را همراه خود دارد و اين موجب ميشـود كـه آب در منـاطق […]

ترکیبات فنولی

ترکیبات فنولی ترکیبات فنولی در بسیاری از فاضلاب های کارخانه های صنعتی و منابع آب سطحی آب که در مناطق صنعتی قرار دارند یا تغذیه می شوند، یافت می شود. این ترکیبات ، مزه شوری کمی در آب های در حال حرکت یافت می شوند و همچنین ممکن است تاثیر بسیار عمیق و مخربی بر […]

نظرات کاربران

ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • مجموع دیدگاهها: 3
  • در انتظار بررسی: 0
  • انتشار یافته: 2

محمد باقر گفت:

مقاله در باره نسبت جذب سودیم

developer گفت:

بله از سایت می تونید دانلود کنید.

سوالی دارید؟ منتظر تماس شما هستیم

برای دریافت مشاورۀ رایگان، همین حالا با کارشناسان ما تماس بگیرید