نسبت جذب سدیم SAR

زمان مورد نیاز برای مطالعه: 4 دقیقه

نسبت جذب سدیم SAR

نسبت جذب سدیم (SAR) یا Sodium Adsorption Ratio بعنوان یک شاخص موثر در ارزیابی خطر بالقوه سدیم در محلول در حال تعادل با فاز جامد خاك می باشد. گرچه از شاخص ها دیگري مانند؛ نسبت سدیم تبادلی (ESP) یا Exchangeable Sodium Percentage و درصد سدیم تبادلی (ESR) یا exchangeable sodium ratio نیز براي ارزیابی وضعیت سدیم در خاك استفاده می شود.

نسبت جذب سدیم یک شاخص تاثیر گذار در تعیین کیفیت خاک و آب کشاورزی است.

 

نسبت مقدار سدیم به مقدار کاتیون­ ها در آب کشاورزی می ­تواند بررشد گیاهان موثر باشد. تاثیرات مستقیم آن به دلیل انباشت آن درگیاه است. دراثر عبور آب با غلظت سدیم ppm  120 از خاک،  آثار خسارت روی گیاه ظاهر می­ شود. یون سدیم به طور معمول در ریشه و بخش­ های پایین درختان مجتمع می نمایند و پس از سخت نمودن این بخش ها آزاد می­ گردد و پس از رسیدن به برگ­ ها موجب سوختگی آن ها می­ شود.

تاثیر غیر مستقیم سدیم روی گیاه مشتمل بر عدم وجود توازن در تغذیه و بروز خرابی فیزیکی خاک می ­شود. تاثیر تغذیه ­ای سدیم به غلظت یون­ های سدیم، کلسیم و منیزیم در محلول خاک بستگی دارد. در خاک ­های سدیمی که غلظت نمک­ های محلول کمتر است غلظت­ های کم کلسیم و منیزیم موجب کاهش رشد می­ شوند و به دلیل تنظیم جذب سدیم ازتجمع فراوان سدیم به عنوان سم جلوگیری می­ کنند .

فرمول برای محاسبه نسبت جذب سدیم (SAR) یا Sodium Adsorption Ratio به شرح زیر می باشد.

نسبت جذب سدیم

که در فرمول بالا غلظت های کلسیم ، منیزیوم ، و سدیم برحسب میلی اکی والان گرم بر لیتر می باشد.

هرگاه. SAR ­ آب آبیاری کوچکتر از 30 باشد  PSE (Equilibrium Sodium Percent)تقریبا مساوی می­ گردد.

 

علایم مسمومیت به دلیل سدیم ابتدا در برگ ­های مسن­تر مشاهده می­ گردد زیرا برای ایجاد مسمومیت یه زمان نیاز است .سمیت ناشی از سدیم را می توان به وسیله تجزیه شیمیایی بافت برگ و مقایسه میزان سدیم موجود در برگ آسیب دیده و برگ سالم مورد توجه قرار داد. در بسیاری از درختان هرگاه سدیم موجود در بافت برگ از 0.25 تا 0.5  در صد وزن خشک تجاوز کند سمیت نمایان می ­گردد.نسبت جذب سدیم (SAR) امکان لخته سازی یا پراکندگی در خاک رس را نشان می دهد. یون های سدیم و پتاسیم، پراکندگی ذرات رس را تسهیل می کنند در حالیکه کلسیم و منیزیم باعث انقباض آنها می شوند.

تفسیر مقدار SAR

رفتار سازه های خاک رس بر ساختار خاک تاثیر می گذارد. نفوذپذیری خاک را تحت تاثیر قرار می دهد که به طور مستقیم به میزان نفوذ آب بستگی دارد. نکته مهم این است که دقیقا بدانیم که غلظت و طبیعت کاتیون های که در آن ها لخته سازی تشکیل می شود. اگر چه نسبت جذب سدیم (SAR) فقط یک عامل در تعیین مناسب بودن آب برای آبیاری است. به طور کلی می توان گفت که، هرچه نسبت جذب سدیم بالاتر باشد، آن آب کمتر مناسب برای آبیاری است. آبیاری با استفاده از آب با نسبت جذب سدیم بالا، نیاز به اصلاح خاک را در درازمدت ایجاد می کند.

اگر آب آبیاری با SAR بالا به مدت چندین سال به خاک اعمال شود. سدیم در آب می تواند کلسیم و منیزیم را در خاک جایگزین کند. این امر موجب کاهش توانایی خاک برای تشکیل دانه های پایدار و از دست دادن ساختار خاک می شود. این کار همچنین منجر به کاهش نفوذ پذیری خاک به آب می شود که منجر به مشکلات تولید محصول می شود.خاک های شنی مشکل کمتری دارند. اما اگر SAR بیشتر از 9 باشد قطعا خاک مناسب کشاورزی نمی باشد. هنگامی که SAR کمتر از 3 باشد، مشکلی وجود نخواهد داشت.

مفهوم SAR فقط اثرات سدیم را بر پایداری خاک را معرفی می کند.با این حال، غلظت پتاسیم و منیزیوم بالا نیز تاثیر منفی بر نفوذپذیری خاک داشته باشد. اثر پتاسیم را می توان با استفاده از نسبت جذب پتاسیم (PAR) اندازه گیری کرد. 

برای در نظر گرفتن همزمان همه کاتیون های مهم موجود در آب، یک پارامتر کیفیت آب آبیاری جدید تعریف شده است:

  • نسبت کاتیونیتی (CROSS) یا the cation ratio of structural stability 
  • تعمیم SAR یا a generalization of SAR

 

نسبت جذب سدیم SAR

 

تاثیر غلظت کربنات و بی­کربنات نسبت جذب سدیم SAR

یکی از موارد مهم موثر بر S.A.R. خاک تغییرات غلظت کلسیم و منیزیم در اثر رسوب یا انحلال املاح کربناتی و بی­کربناتی می باشد و در آب­ هایی که مقدار نسبتا زیادی یون­ های بی­کربنات موجود است تمایل زیادی به از دست دادن کربن دی اکسید و تبدیل بی­کربنات به کربنات می ­باشد که در این صورت رسوب یون های کلسیم و منیزیم زیاد می ­گردد. این عمل موجب افزایش S.A.R.  محلول خاک و سپس بالا رفتن E.S.P. خاک می ­گردد.

 

 

مقالات پیشنهادی

شناسایی یون سولفید

شناسایی یون سولفید شناسایی یون سولفید با توجه به ساختار سولفید که در آب های زیرزمینی مخصوصا در فصل بهار بیشتر یافت می شود. به طور معمول یون سولفید در فاضلاب هایی وجود دارد که ترکیبات عمده فاضلاب مواد آلی می باشند.بعضی وقت ها در فاضلاب های صنعتی می توان به شناسایی یون سولفید دست […]

چک لیست استخر

چک لیست استخر : چک لیست استخر به منظور بهره برداري از استخر می باشد که براي اولين بار تنها پس از صدور مجوز قـانوني توسـط مرجـع صـادر كننـده مجـوز امكان پذير بوده و براي هر زمان ديگركه قرار است مورد استفاده شناگران قرار گيرد بايد مـوارد ذيـل تحـت نظارت مديريت استخر مورد تاييد و بازرسي […]

روش اندازه گیری سورفکتانت

روش اندازه گیری سورفکتانت روش اندازه گیری سورفکتانت بر اساس مرجع استاندارد متد برای آزمایش های آب و فاضلاب ویرایش شماره بیست و دوم با شماره روش 5540 قابل انجام می باشد. سورفکتانت ها از طریق پساب شسشتو کارخانه های صنعتی و پساب ناشی از شستشو همراه با مواد شونیده وارد شبکه فاضلاب می گردد.سورفکتانت ها […]

آزمایشگاه آنالیز آب

آزمایشگاه آنالیز آب آزمایشگاه آنالیز آب به منظور تعیین کیفیت آب از لحاظ میکروبی، فیزیکی- شیمیایی و فلزات سنگین ایجاد می شود. آنالیز آب با اهداف مختلفی از جمله حفظ سلامتی جامعه، حفاظت از محیط زیست، کشاورزی و … انجام پذیر است. در آزمایشگاه برای رسیدن به این اهداف آزمایش های مختلفی روی نمونه های […]

لخته سازی با آلوم

لخته سازی با آلوم

لخته سازی با آلوم: لخته سازی با آلوم با فیلترهای ثقلی سریع (تند) و شنی تحت فشار باید سطوحی پوشیده از لایه ژلاتین هیدروکسید آلومینیوم داشته باشند تا هر گونه خاک و شن و ذرات کلوئیدی موجود در آب را به جای ماندن در داخل ذرات شن از بستر شنی خارج کنند . علاوه بر خارج کردن مواد […]

آزمایشگاه خاک کشاورزی

آزمایشگاه خاک کشاورزی در آزمایشگاه خاک کشاورزی بمنظور تعیین مواد محلول و کیفیت خاک کشاورزی، آزمون های فیزیکی ، شیمیایی و فلزات سنگین بر روی نمونه های خاک انجام می شود. کیفیت خاک عامل مهمی در رشد و نمو گیاه است. پارامتر های متغیر و متفاوتی بر روی کیفیت خاک تاثیر دارد که این پارامتر […]

اندازه گیری BOD

اندازه گیری BOD

اندازه گیری BOD بدون شک تعیین اندازه گیری BOD گسترده ترین و کاربردیترین پارامتر سنجش آلودگی مواد آلی هم برای فاضلاب و هم برای آبهای سطحی است. برای اندازه گیریBOD , آزمایشی را روی یک نمونه ی فاضلاب یا آب را در مدت 5روز در محیط کشت مناسب در آزمایشگاه تحت شرایط کاملا مشابه شرایط طبیعی انجام […]

مواد جارتست

مواد جارتست جارتست یک آنالیز جهت تعیین دوز بهینه مواد منعقد کننده جهت فرآیند انعقاد و لخته سازی می باشد. فرآیند انعقاد و لخته سازی یکی از فرآیند های تصفیه فاضلاب می باشد که جهت کاهش کدوت و مواد معلق در فاضلاب انجام می گردد. از این رو انتخاب و به دست آوردن مقادیر بهینه از […]

آلودگی آب های سطحی

آلودگی آب های سطحی يكي از مشكلات به وجود آمده از پسابهاي صنعتي، ورود آنها به آبهاي سطحي و زيرزميني و آلودگی آب های سطحی ميباشد، كه خطـرات ايـن معضل در مورد منابع سطحی آب زيرزميني خود را بيشتر نشان ميدهد. به طور كلي تخليه آبهاي صنعتي در آبها ميتوانـد آلـودگي هـاي زير را توليد كند: موجب […]

آلودگی استخر

آلودگی استخر آلودگی استخر و تمیز نمودن و گندزدایی استخرهای آلوده شده به مواد مدفوعی ،راسهالی و استفراغ شامل بندها و موارد زیر می شود: الف) آلودگی استخر با مواد مدفوعی 1) وقتی مدفوع در استخر مشاهده گردد، فوراً باید همه افراد را از استخر خارج نمود. 2 )مواد مدفوعی را توسط وسیله ملاقه مانند خارج […]

نظرات کاربران

ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • مجموع دیدگاهها: 3
  • در انتظار بررسی: 0
  • انتشار یافته: 2

محمد باقر گفت:

مقاله در باره نسبت جذب سودیم

developer گفت:

بله از سایت می تونید دانلود کنید.

سوالی دارید؟ منتظر تماس شما هستیم

برای دریافت مشاورۀ رایگان، همین حالا با کارشناسان ما تماس بگیرید